Stanowisko Prezydium Polskiego Komitetu Ochrony Odgromowej SEP w sprawie stosowania Polskich Norm dotyczących ochrony odgromowej obiektów budowlanych

Stanowisko Prezydium Polskiego Komitetu Ochrony Odgromowej SEP w sprawie stosowania Polskich Norm dotyczących ochrony odgromowej obiektów budowlanych z dnia 17.07.2012 r.

Polski Komitet Ochrony Odgromowej (PKOO) działający od marca 1958 r. w ramach Stowarzyszenia Elektryków Polskich stanowczo i konsekwentnie podtrzymuje konieczność projektowania i wykonywania ochrony odgromowej obiektów budowlanych zgodnie z wymaganiami aktualnych Polskich Norm, które są identyczne z normami europejskimi (EN) oraz międzynarodowymi (IEC).

Stanowisko powyższe PKOO uzasadnia następującymi okolicznościami:
1) Polskie Normy serii PN-EN 62305 dotyczące ochrony odgromowej obiektów budowlanych są wynikiem prac Międzynarodowej Komisji Elektrotechnicznej (TC 81 IEC) oraz Europejskiego Komitetu Normalizacyjnego w zakresie Elektrotechniki (TC 81X CENELEC), w których biorą udział wybitni eksperci z całego świata w tym również eksperci będący członkami PKOO, delegowani do tych prac przez Polski Komitet Normalizacyjny;
2) Polskie Normy serii PN-EN 62305 stały się obowiązkowe, gdyż zostały enumeratywnie powołane w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690, załącznik 1 do cyt. rozporządzenia, ostatnia zmiana z dnia 10 grudnia 2010 r., Dz. U. nr 239, poz. 1597);
3) Nie ma żadnego uzasadnienia dla stosowania w Polsce innych wymagań dotyczących ochrony odgromowej budynków, niż tych zawartych w serii PN-EN 62305, a w szczególności powoływanie się na francuski dokument opracowany przez producentów tzw. „aktywnych” urządzeń ochrony odgromowej, nazywany normą francuską NF C 17-102. W dokumencie tym zawarte jest szereg sprzeczności w stosunku do wymagań zamieszczonych w serii norm PN-EN 62305, a zwłaszcza dotyczących zasad wymiarowania stref ochronnych dla obiektów budowlanych;
4) Polski Komitet Ochrony Odgromowej podziela stanowisko międzynarodowych gremiów naukowych, wypracowane głównie przez ekspertów skupionych przy uznanej Międzynarodowej Konferencji Ochrony Odgromowej (International Conference on Lightning Protection – www.iclp-centre.org), iż tzw. zwody odgromowe pionowe z wczesną emisją strimera (ang. ESE – Early Streamer Emission), nazywane powszechnie „zwodami aktywnymi” nie zwiększają skuteczności ochrony odgromowej w stosunku do określanej w serii norm PN-EN 62305. Jeśli projektanci lub wykonawcy ochrony odgromowej uznają za właściwe stosować tzw. „zwody aktywne”, to należy je instalować w sposób zgodny z Polskimi Normami, tak jak przewidziano to dla klasycznych zwodów pionowych, zwanych także zwodami Franklina;
5) Polski Komitet Ochrony Odgromowej wyraża swoje głębokie zaniepokojenie częstymi przypadkami instalowania w Polsce tzw. „zwodów aktywnych” w sposób niezgodny z wymaganiami serii norm PN-EN 62305 (lub norm wcześniej powoływanych w ww. Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury). Jest to karygodnym łamaniem przepisów prawnych w zakresie ochrony odgromowej. Stan taki jest niestety akceptowany w sposób świadomy lub nieświadomy (np. wynikający z braku wiedzy technicznej oraz wymagań normatywnych w zakresie ochrony odgromowej) przez struktury nadzoru budowlanego, niektórych projektantów i wykonawców urządzeń piorunochronnych lub właścicieli budynków, często dezinformowanych w tym zakresie przez producentów lub dystrybutorów tzw. „zwodów aktywnych”.

Niniejsze oświadczenie PKOO SEP podkreśla konieczność stosowania Polskich Norm w zakresie ochrony odgromowej, jak również jest kolejną próbą zwrócenia uwagi środowiska elektryków, służb budowlanych i wszystkich instytucji zainteresowanych skuteczną ochroną odgromową na lekceważenie przepisów oraz wymagań ww. Polskich Norm oraz niestety często świadome stosowanie nieuczciwych praktyk w zakresie ochrony odgromowej budynków.

PDF – Opinia

Stanowisko PKOO SEP w sprawie używania telefonów komórkowych w trakcie burzy

Stanowisko PKOO SEP w sprawie używania telefonów komórkowych w trakcie burzy  z dnia 07.10.2015 r.

W związku z coraz częściej ukazującymi się w różnych mediach i portalach internetowych nieuzasadnionymi opiniami sugerującymi zakaz używania telefonów komórkowych w czasie burzy z wyładowaniami atmosferycznymi, Polski Komitet Ochrony Odgromowej SEP oświadcza, iż nie zwiększa się prawdopodobieństwo uderzenia pioruna w osobę posiadającą włączony telefon komórkowy, jak również wówczas, gdy przez telefon komórkowy jest prowadzona rozmowa. Powyższe oświadczenie dotyczy również innych urządzeń elektronicznych typu smartfon, tablet, laptop, które korzystają z transmisji bezprzewodowej.

Mylne opinie często uzasadnia się faktem, jakoby powietrze wokół telefonu ulegało jonizacji, a przez to zmniejszana była wytrzymałość elektryczna powietrza, ułatwiając tym samym rozwój kanału piorunowego. Taka argumentacja jest nieprawdziwa z uwagi na parametry pola elektromagnetycznego wykorzystywanego w telefonii komórkowej. W systemie UMTS 2100 maksymalna używana częstotliwość transmisji sygnałów dochodzi do 2,17 GHz, co odpowiada długości fali ok. 13,8 cm, podczas gdy bezpośrednią fotojonizację azotu i tlenu, będących głównymi składnikami powietrza, wywołują fale elektromagnetyczne o długościach λ < 100 nm (1 nm = 10-9 m). Nie jest również możliwe wystąpienie zderzeniowej elektronowej lub jonowej jonizacji powietrza, gdyż taki typ jonizacji zachodzi przy natężeniu pola elektrycznego o wartości rzędu miliona V/m w normalnych warunkach atmosferycznych, a natężenie pola elektrycznego w otoczeniu telefonów komórkowych nie przekracza kilkudziesięciu V/m. W pobliżu telefonów komórkowych nie jest również możliwa cieplna jonizacja powietrza, która jest inicjowana w bardzo wysokiej temperaturze, nie mniejszej niż 5000 K.

Ponadto brak jest jakichkolwiek dowodów naukowych, z których wynikałoby, że występowanie zjonizowanego ośrodka w niewielkim obszarze w pobliżu obiektu będzie skutkować częstszymi wyładowaniami atmosferycznymi w tenże obiekt. Wręcz przeciwnie, najnowsze rejestracje rozwoju kanału piorunowego z wykorzystaniem szybkich kamer wideo uwidaczniają stochastyczny charakter procesu połączenia lidera odgórnego z liderem oddolnym inicjowanym z obiektu naziemnego. Często obserwuje się, że czoło lidera odgórnego nie łączy się z czołem lidera oddolnego, który rozwija się w kierunku wyżej położonych fragmentów kanału i tam dopiero łączy się w jeden kanał plazmowy umożliwiający rozwój zasadniczej fazy wyładowania atmosferycznego.

Podsumowując, PKOO SEP stoi na stanowisku, iż wszystkie opinie sugerujące zakaz używania telefonów komórkowych w czasie burzy są nieuzasadnione z naukowego punktu widzenia, a nawet mogą stwarzać pośrednie zagrożenie zdrowia i życia osób poszkodowanych, do których nie będzie można wezwać pomocy. W warunkach burzowych należy zachowywać się racjonalnie, zgodnie z zasadami opublikowanymi na oficjalnej stronie internetowej PKOO SEP.

Należy pamiętać, że gdy piorun trafi w człowieka, to wszystkie przedmioty przewodzące mające bezpośredni kontakt z ciałem (np. telefon, tablet, słuchawki, komputer, klucze, monety, itp.) mogą być przyczyną dodatkowych poważnych oparzeń skóry, lecz przedmioty te nie są przyczyną „ściągania” wyładowań atmosferycznych.

PDF – Opinia

XXIII International Conference on Electromagnetic Disturbances

W dniach 9-11.09.2015 r. odbędzie się w Białymstoku XXIII International Conference on Electromagnetic Disturbances.

emd2015

Szczegółowe informacje dostępne są na stronie http://teleinfo.pb.edu.pl/emd2015/ . Serdecznie zapraszamy!

 

Otagowano , , |

Stanowisko w sprawie ocieplania budynków wyposażonych w urządzenia piorunochronne

Warszawa, 22. 06. 2010 r.

Stanowisko
w sprawie ocieplania budynków wyposażonych w urządzenia piorunochronne

W związku z licznymi zapytaniami, dotyczącymi kontrowersyjnej sprawy ocieplania budynków wyposażonych w urządzenia piorunochronne, uznaję za niezbędne przedstawienie następującego stanowiska.

1. Od szeregu lat dokonywane jest w Polsce pokrywanie ścian budynków styropianem w celu ich ocieplania. Chociaż jest to uregulowane odpowiednimi przepisami, to nie może dotyczyć obiektów wyposażonych w urządzenia piorunochronne, a w szczególności pokrywania tych urządzeń styropianem, gdyż istnieją ku temu istotne przeciwwskazania i nie ma żadnych uregulowań prawno-normatywnych w tej sprawie. Próby objęcia jej postanowieniami aktualnej normy ochrony odgromowej PN-EN 62305-3, dotyczącymi przewodów odprowadzających (p. 5.3.4) i zacisków probierczych (p. 5.3.6), są oparte na nieprawidłowej interpretacji tych postanowień.

2. Chcąc ocieplać budynki w sposób bezkolizyjny z zasadami ochrony odgromowej, należy istniejące przepisy o ocieplaniu budynków dostosować odpowiednio do tych zasad. Niestety obecnie upowszechniła się karygodna praktyka pokrywania urządzeń piorunochronnych styropianem przez ekipy budowlane bez udziału specjalisty z zakresu ochrony odgromowej. Co gorsza odbiór robót związanych z ocieplaniem budynków jest dokonywany przez inspektorów nadzoru budowlanego, którzy również nie mają odpowiednich kwalifikacji z tego zakresu. Rezultatem jest niedopuszczalne pogorszenie warunków środowiskowych urządzenia piorunochronnego, a nawet dewastacja jego elementów (głównie zacisków probierczych), i poważne utrudnienie w dokonywaniu czynności eksploatacyjnych (głównie przeglądów okresowych). Warunki środowiskowe mają charakter zarówno termiczny, jak i wilgotnościowy, i jak wynika z doświadczeń, wilgoć pod styropianem stanowi problem nie tylko dla urządzenia piorunochronnego, ale również dla samego budynku.

3. Wobec istnienia poważnych zastrzeżeń pod adresem pokrywania urządzeń piorunochronnych styropianem, należy zdecydowanie i bezzwłocznie zaniechać ocieplania budynków bez demontażu urządzenia piorunochronnego i ponownego jego zainstalowania zgodnie z postanowieniami aktualnej serii norm PN-EN 62305. Zewnętrzne urządzenie piorunochronne, jak sama nazwa wskazuje, powinno być układane na zewnątrz budynku, który w normalnych warunkach powinien być projektowany tak, by nie wymagał późniejszego ocieplania. W myśl postanowień PNEN 62305-3, projektowanie i wykonywanie urządzenia piorunochronnego powinno być realizowane przez właściwego specjalistę równocześnie z projektowaniem i wykonywaniem samego budynku.

4. Do czasu wydania odpowiednich uregulowań prawno-normatywnych należy:

  • zakazać dokonywania robót, dotyczących ocieplania budynków z urządzeniami piorunochronnymi, przez ekipy budowlane bez udziału specjalisty z zakresu ochrony odgromowej;
  • do odbioru tych robót dopuścić jedynie inspektorów nadzoru budowlanego dysponujących kwalifikacjami z zakresu ochrony odgromowej;
  • zapewnić łatwy dostęp do przewodów odprowadzających w celu dokonywania (nie rzadziej niż co 2 lata) okresowych przeglądów, lub stworzyć możliwość łatwego przeprowadzania pomiaru ich ciągłości galwanicznej;
  • stworzyć właściwe warunki termiczne wokół przewodów odprowadzających, tj. zwiększyć stosownie ich średnicę (nawet do 12 mm) i zapewnić tam właściwe warunki przeciwwilgociowe tj. wyeliminować możliwość zalegania wilgoci lub radykalnie zwiększyć odporność na korozję samych przewodów oraz elementów służących ich łączeniu i mocowaniu;
  • zapewnić prawidłowe (zgodne z PN-EN 62305-3) usytuowanie i wykonanie rozłączalnych zacisków probierczych.

5. Żadne rurki, korytka, czy listwy osłaniające nie mogą być uznane za substytut, któregoś z wymienionych wyżej środków zaradczych.

 

Prof. dr hab. inż. Zdobysław Flisowski
Przewodniczący PKOO i KT 55 w PKN

Stanowisko w sprawie przewodów pod styropianem (PDF)

Sympozjum Naukowo-Techniczne pt. „Ochrona odgromowa i przepięciowa”, Gdańsk – sprawozdanie

W dniu 14 listopada 2014 r. miało miejsce Sympozjum Naukowo-Techniczne pt. „Ochrona odgromowa i przepięciowa” organizowane w ramach XXXIX Gdańskich Dni Elektryki 2014. Program oraz krótka relacja zawarty jest w niniejszym sprawozdaniu.

Sprawozdanie Gdańsk 2014

gdansk2014